Kiểu tắm đang được nhắc tới đó là tắm ngay sau khi đi nắng về. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cơ thể con người có cơ chế điều nhiệt rất tinh vi nhằm duy trì thân nhiệt ổn định quanh mức 37 độ C. Khi hoạt động dưới thời tiết nắng nóng, hệ tuần hoàn sẽ tự kích hoạt hàng loạt cơ chế để làm mát.
Lúc này, mạch máu dưới da giãn ra để tăng thải nhiệt. Tuyến mồ hôi hoạt động mạnh nhằm làm mát cơ thể thông qua quá trình bay hơi. Tim cũng phải hoạt động với cường độ cao hơn để duy trì huyết áp và lưu lượng máu ổn định.
“Có thể hiểu hệ tuần hoàn lúc này đang ở trạng thái tăng tốc và rất nhạy cảm với những thay đổi nhiệt độ đột ngột”, bác sĩ Hoàng cho biết.
Chính vì vậy, việc dội nước lạnh ngay sau khi đi nắng về có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái “sốc lạnh”. Nhiệt độ da giảm đột ngột kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm giải phóng adrenaline vào máu.
Adrenaline khiến mạch máu co lại nhanh chóng. Trong khi trước đó mạch đang giãn để tỏa nhiệt, sự co mạch đột ngột sẽ làm huyết áp tăng vọt, gây áp lực lớn lên thành mạch.
Tắm ngay sau khi đi nắng về tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm (Ảnh minh họa).
Ở những người có mạch máu yếu hoặc bệnh lý nền, tình trạng này có thể dẫn tới vỡ mạch máu não, gây xuất huyết não hoặc kích hoạt cơn nhồi máu cơ tim, thậm chí đột tử.
Nguy cơ hình thành cục máu đông
Không chỉ gây biến động huyết áp, tắm lạnh ngay sau khi đi nắng còn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Bác sĩ Hoàng phân tích, sau thời gian dài dưới trời nóng, cơ thể thường mất nhiều nước qua mồ hôi. Nếu không được bù nước đầy đủ, máu sẽ trở nên cô đặc hơn bình thường.
“Khi kết hợp với tình trạng co mạch đột ngột do nước lạnh, dòng máu lưu thông chậm lại, tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành”, bác sĩ Hoàng nói.
Các cục máu đông này có thể gây tắc mạch não, dẫn tới đột quỵ thiếu máu não – dạng đột quỵ phổ biến trong mùa nắng nóng.
Ngoài ra, nước lạnh còn khiến cơ chế điều nhiệt bị “đánh lừa”. Khi da tiếp xúc với nước lạnh, não sẽ nhận tín hiệu rằng cơ thể đang lạnh và lập tức phát lệnh co mạch, giảm tiết mồ hôi để giữ nhiệt.
Hệ quả là lượng nhiệt bên trong cơ thể không thoát ra ngoài được, tích tụ tại các cơ quan nội tạng và làm tăng nguy cơ sốc nhiệt.
Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như mệt lả, choáng váng, đau đầu, thậm chí tổn thương não nếu tình trạng kéo dài.
Những nhóm nguy cơ cao
Theo chuyên gia, nguy cơ từ việc tắm sai cách tăng rõ rệt ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và người mắc bệnh nền.
Người lớn tuổi thường có hệ mạch máu kém đàn hồi nên dễ bị tổn thương khi huyết áp biến động đột ngột. Trong khi đó, trẻ nhỏ chưa hoàn thiện cơ chế điều nhiệt nên dễ bị sốc nhiệt hơn người trưởng thành.
Những người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc hen suyễn cũng thuộc nhóm nguy cơ cao.
“Nước lạnh có thể kích thích co thắt phế quản ở người hen suyễn, gây khó thở, tức ngực, thậm chí lên cơn hen cấp”, bác sĩ Hoàng cảnh báo.
Ngoài ra, việc thay đổi nhiệt độ quá nhanh còn gây rối loạn điện giải trong cơ thể. Kết hợp với tình trạng mất muối qua mồ hôi, người bệnh dễ bị chuột rút, tăng nguy cơ té ngã trong phòng tắm.
Không chỉ tắm lạnh, nhiều thói quen giải nhiệt khác trong mùa hè cũng tiềm ẩn rủi ro như uống nước đá quá nhanh, ngồi trước quạt mạnh hoặc vào phòng điều hòa nhiệt độ quá thấp ngay khi cơ thể còn nóng.
Tắm an toàn trong mùa nắng nóng
Để hạn chế nguy cơ sốc nhiệt và tai biến tim mạch, bác sĩ khuyến cáo không nên tắm ngay sau khi đi nắng về.
Cơ thể cần khoảng 20–30 phút nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát để hạ nhiệt tự nhiên. Người dân nên lau khô mồ hôi, uống nước từ từ trước khi tắm.
Khi tắm, nên sử dụng nước ấm hoặc nước mát vừa phải thay vì nước quá lạnh. Cần làm ướt từ chân lên tay rồi mới tới thân người, tránh dội nước lạnh trực tiếp lên đầu.
Thời gian tắm chỉ nên kéo dài khoảng 15–20 phút. Sau khi tắm cần lau khô người và giữ ấm cơ thể.
Với những người đang mệt, vừa vận động nặng hoặc có bệnh nền tim mạch, chuyên gia khuyến cáo chỉ nên lau người bằng khăn ấm thay vì tắm ngay.
Ngọc Minh
