Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?

Quyết định thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, thế nhưng thực tế đất thu hồi lại được sử dụng làm dự án kinh doanh, nghỉ dưỡng là chuyện thực đang xảy ra tại Phú Quốc.

Hiểu đúng về thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng

Thu hồi đất để phát triển kinh tế vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng là một trong những giải pháp lớn tạo động lực cho việc phát triển kinh tế – xã hội thông qua các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; các dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn, cụm công nghiệp…

Dưới góc độ pháp lý, thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai để phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội trên cơ sở giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cho mọi người, xã hội đều được hưởng những giá trị đất đai mang lại sau khi bị thu hồi.

Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?
Thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là không thể thiếu để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Các trường hợp thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy định cụ thể tại Luật Đất đai năm 2013. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho quá trình hoàn thiện pháp luật theo hướng phù hợp với cơ chế quản lý kinh tế thị trường, việc tổ chức thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Nhà nước nhằm tạo quỹ “đất sạch”.

Cụ thể, Điều 62, Luật Đất đai năm 2013 thì việc thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy định như sau:

Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong các trường hợp sau đây:

1. Thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư mà phải thu hồi đất;

2. Thực hiện các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư mà phải thu hồi đất, bao gồm:

a) Dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; khu đô thị mới, dự án đầu tư bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA);

b) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương; trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao; công trình di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp quốc gia;

c) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệ thống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dự trữ quốc gia; công trình thu gom, xử lý chất thải;

3. Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thu hồi đất bao gồm:

a) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội; công trình di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp địa phương;

b) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếu sáng đô thị; công trình thu gom, xử lý chất thải;

c) Dự án xây dựng công trình phục vụ sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư; dự án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ; xây dựng công trình của cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng;

d) Dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung; dự án phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng;

đ) Dự án khai thác khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, trừ trường hợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản.

Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?
Dự án Hệ thống thủy lợi Nam Bến Tre là một ví dụ điển hình về dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương cần thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

Như vậy, có thể thấy rằng đất được thu hồi để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng không thể đánh đồng với đất có mục đích khác như kinh doanh hay nghỉ dưỡng, thương mại. Việc đánh đồng các loại đất khác nhau sẽ dẫn đến tình trạng giá trị đất bị sai lệch, công năng đất được sử dụng không đúng mục đích, gây khó khăn trong quản lý nhà đước về đất đai và ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích hợp pháp của người bị thu hồi đất.

Bản thân việc thu hồi đất để phục vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng có tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất. Do đó, để bù đắp cho họ về những thiệt hại phải gánh chịu, Nhà nước ta đã có những quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dành cho người bị thu hồi đất. Qua thời gian, những chính sách này ngày càng hoàn thiện và bảo đảm tốt hơn cho người có đất bị thu hồi ổn định đời sống và sản xuất.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những địa phương mà ở đó, việc thu hồi đất nhằm phát triển thương mại, mang lại lợi ích kinh tế cho cá nhân, tập thể hoặc doanh nghiệp lại được gắn mác thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, vi phạm nghiêm trọng luật pháp Việt Nam.

Lợi dụng lợi ích quốc gia, công cộng để kinh doanh dự án nghỉ dưỡng cao cấp?

Năm 2015, Công ty TNHH MTV Đầu tư Địa ốc Thành phố (City Land) được UBND tỉnh Kiên Giang chấp thuận địa điểm đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái Rạch Tràm tại xã Bãi Thơm, huyện Phú Quốc. Theo đó, mảnh đất này được phê duyệt quy hoạch là khu nghỉ dưỡng 4 – 5 sao, kết hợp tham quan rừng tràm, rừng ngập mặn theo Quyết định số 633/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tương ứng với mục tiêu kinh doanh thương mại.

Thế nhưng, không hiểu vì lý do gì, mà “khu nghỉ dưỡng 4 – 5 sao, kết hợp tham quan rừng tràm, rừng ngập mặn” lại được UBND huyện Phú Quốc thu hồi đất của người dân với lý do: Thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (thực hiện dự án Khu du lịch sinh thái và dân cư Rạch Tràm tại xã Bãi Thơm, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang) – hiện nay dự án này được chủ đầu tư quảng cáo với cái tên là Khu nghỉ dưỡng Forest Bay Phú Quốc.

Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?
Tổng quan dự án Khu du lịch sinh thái Rạch Tràm (Forest Bay) của Công ty TNHH MTV Đầu tư Địa ốc Thành phố (City Land)

Theo đó, dự án Forest Bay được City Land giới thiệu là Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp, gồm: Khu dân cư diện tích 79,1 ha; khu du lịch nghỉ dưỡng diện tích 94,4 ha đẳng cấp 6 sao Fairmont – được quản lý và vận hành bởi tập đoàn AccorHotels, bãi tắm riêng, câu lạc bộ biển, quảng trường biển, khu thể thao dưới nuớc, hồ bơi ngoài trời, bến du thuyền, phố mua sắm – ẩm thực, khu trị liệu…

Cũng tại chính website của City Land (www.cityland.com.vn), trong bài viết “CityLand cùng tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới AccorHotels triển khai thương hiệu khách sạn hạng sang Fairmont vào tổ hợp nghỉ dưỡng tại Phú Quốc”, doanh nghiệp này không ngần ngại khẳng định tính thương mại của dự án này.

Cụ thể, City Land cho biết: “AccorHotels – tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới, chủ sở hữu của các chuỗi khách sạn Fairmont, Raffles và Swissotel, vừa chính thức ký kết hợp tác chiến lược cùng Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Thành phố (CityLand). Theo đó hai bên sẽ cùng khai thác và vận hành phát triển thương hiệu khách sạn Fairmont, tọa lạc trong tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp do CityLand làm chủ đầu tư tại Rạch Tràm, Phú Quốc.”

Với quy mô khoảng 170ha, dự án CityLand Rạch Tràm, Phú Quốc nằm tại vùng đất bao bọc bởi các dãy núi Hàm Rồng, núi Chảo, sở hữu bờ biển hoang sơ, cát trắng trải dài 2,6km, rừng nguyên sinh quốc gia, sông Rạch Tràm, cảnh quan tự nhiên. Dự án định hình là tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp hàng đầu đảo Ngọc, dự kiến cung cấp khoảng 2.000 phòng, gồm biệt thự nghỉ dưỡng, biệt thự có thương hiệu và khách sạn, công suất phục vụ khoảng 4.000 khách du lịch. Ngoài hệ thống khách sạn quốc tế 5 sao, dự án còn sở hữu nhiều tiện ích như bến du thuyền, nhà hàng, khu vui chơi…” 

Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?
UBND huyện Phú Quốc ra Quyết định thu hồi đất vì mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng hay lợi ích khác?

Đối chiếu theo các quy định pháp luật hiện hành, thật khó có thể nói Dự án Forest Bay Phú Quốc do City Land làm chủ đầu tư được triển khai nhằm mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Ấy vậy mà, dù không có căn cứ theo quy định pháp luật, UBND huyện Phú Quốc vẫn ra các quyết định thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để City Land có thể thoải mái thực hiện dự án.

Luật sư Đạt Nguyễn – Công ty Luật TNHH SH Legal Việt Nam cho biết: “Mục đích thu hồi đất sẽ liên quan và tác động đến việc bồi thường và thủ tục thực hiện thu hồi.

Đối với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất với mục đích vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo quy định tại Điều 62, Luật Đất đai năm 2013 thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ trực tiếp thực hiện việc thu hồi đất và đơn giá bồi thường sẽ được áp dụng theo theo khung giá nhà nước, thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường.”

Forest Bay Phú Quốc: UBND huyện thu hồi đất sai mục đích, CĐT hưởng lợi?
Luật sư Đạt Nguyễn – Công ty Luật TNHH SH Legal Việt Nam cho biết: “Mục đích thu hồi đất sẽ liên quan và tác động đến việc bồi thường và thủ tục thực hiện thu hồi”.

“Trường hợp chủ đầu tư sử dụng đất để thực hiện dự án thì chủ đầu tư phải nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 73 Luật Đất đai năm 2013 quy định về “Sử dụng đất thông qua hình thức nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất để sản xuất, kinh doanh”.

Như vậy, có thể thấy rằng vấn đề chính nằm ở số tiền bồi thường do thu hồi đất. Với việc UBND huyện Phú Quốc thực hiện thu hồi đất để sử dụng vào mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì chi phí bồi thường sẽ thấp hơn rất nhiều so với con số mà City Land phải bỏ ra để làm khu nghỉ dưỡng cao cấp kết hợp du lịch, dịch vụ.

Minh Đỗ

Theo Reatimes

https://dothi.reatimes.vn/forest-bay-phu-quoc-ubnd-huyen-thu-hoi-dat-sai-muc-dich-cdt-huong-loi-1605629307370.html